جوش‌شیرین روی فرش؛ کدام ماده‌ی خانگی خاب را می‌خورد؟
انتشار:
آخرین باری که پرسیدند «جوش‌شیرین را می‌شود ریخت؟» سرمان را تکان دادیم و گفتیم بستگی دارد. جواب سرسری بود، قبول. بعد نشستیم و خودمان امتحان کردیم، چون جوابِ بستگی دارد به درد کسی نمی‌خورد که لکه‌ی چای را روی فرش می‌بیند و می‌خواهد همین امشب درستش کند.
حرف آخر را همین اول بزنیم؛ هیچ ماده‌ی خانگی جای شستشوی درست را نمی‌گیرد. بعضی‌ها اما اگر درست استفاده شوند، لکه‌ی تازه را قبل از اینکه بنشیند می‌برند و بعضی‌ها فقط به خاب فرش پشت‌چشم نگاه می‌کنند. فرق این دو دسته را روی دو تکه فرش از کارگاه خودمان تست کردیم.
۱. آزمایش روی چه فرشی انجام شد
دو تکه از یک فرش ماشینی ۷۰۰ شانه بریدیم؛ نخش اکریلیک هیت‌ست بود و زمینه‌اش کرم رنگ. زمینه‌ی کرم را عمداً انتخاب کردیم چون کوچک‌ترین خطا رویش لو می‌رود؛ با زمینه‌ی تیره می‌شد نتیجه‌ها را سرسری رد کرد و گفت همه‌شان خوب بودند. بیشتر خانه‌ها فرش‌های خط ۷۰۰ شانه را پر کرده‌اند، برای همین همان را زیر دست گذاشتیم.
روی هر تکه لکه‌ی چای تازه انداختیم و چند دقیقه صبر کردیم؛ همان‌قدر که یک خانواده‌ی واقعی صبر می‌کند، نه بیشتر. قاعده‌ی کارمان ساده بود؛ کم بریز، با آب سرد بردار، با پارچه‌ی سفید دست بکش. برس کشیدن ممنوع، چون برس لکه را به درون خاب می‌فرستد و آن‌وقع دیگر کار دست ما نیست.
۲. جوش‌شیرین، پرطرفدارترین گزینه
هیچ ماده‌ای را به اندازه‌ی جوش‌شیرین تبلیغ نکرده‌اند و تا همینجا حق دارند؛ روی زمینه‌ی کرم رد لکه را کمرنگ کرد و رنگ هیچ بخشی پس نداد. شرطش را اما همه جا سرسری می‌گویند؛ خمیر باید خشک شود و بعد حتماً با آب سرد برداشته شود. اگر آب‌کشی نکنید، لایه‌ی سفید میان پرزها می‌ماند و بعد از خشک شدن همان پرزها را به هم می‌چسباند. دست که رویش بکشید، جایش را از قبل زبرتر حس می‌کنید.
کارگاه خودمان هم بی‌خطا نیست. سال‌ها پیش با شوینده‌ای قوی‌تر از حد، زمینه‌ی یک قطعه را بردیم و آن قطعه دیگر قابل فروش نشد. همان خاطره باعث شد این تست را جدی بگیریم و جوابِ بستگی دارد را از پشت میز کار بیرون بیاوریم.
۳. سرکه و صابون مایع، این دو با احتیاط
سرکه لکه‌ی تازه را می‌گیرد، اما بویش روی فرش می‌ماند و تا چند ساعت نمی‌شود پنجره‌ی اتاق را بست. مهم‌تر از بو، اثرش روی رنگ است؛ زمینه‌های روشن را اول باید روی گوشه‌ای امتحان کنید که دیده نمی‌شود، نه وسط کار. صابون مایع هم همین‌طور؛ کف زیاد یعنی خاب فرش خوابیده و این را قبلاً در مقاله‌ی شامپو فرش هم گفته‌ایم. لایه‌ی نازک کف، آب‌کشی سریع با دستمال نم‌دار و خشک شدن کامل، وگرنه لکه برنمی‌گردد اما فرش بو می‌گیرد.
۴. آب اکسیژن و وایتکس، این در را باز نکنید
هر دو لکه را می‌برند، هر دو هم زمینه را می‌برند؛ فقط یکی زودتر کارش را می‌کند. رنگ‌بر خانگی روی فرش ماشینی یعنی همان چیزی است که در کارگاه به آن سوختگی رنگ می‌گوییم؛ جایی که خورده شد، نه پرز برمی‌گردد نه رنگ. بعضی مشتری‌ها می‌پرسند پس با لکه‌ی کهنه چه کنیم؛ جواب این است که اول چک‌لیست لکه‌ی کنه را امتحان کنند و اگر جواب نداد، فرش را به شستشوی درست بسپارند، نه به شوینده‌ی آشپزخانه.
۵. فردا صبح، کنار همان دو تکه
تست وقتی تمام شد که نور پنجره افتاد روی تکه‌ها. تکه‌ای که با جوش‌شیرین و آب سرد جمع شده بود تقریباً همان بود که بود؛ لکه کمرنگ، رنگ سر جایش. تکه‌ی دیگر همان چیزی را نشان می‌داد که از اول می‌ترسیدیم؛ جای لکه نه، اما گوشه‌ای که رنگ‌بر خورده بود کمی از زمینه عقب افتاده بود و با هیچ روشی برنمی‌گشت. دو تکه را کنار هم گذاشتیم و گفتیم همین است همه‌ی ماجرا؛ رنگی که یک‌بار بیفتد، دیگر مشتری نمی‌شود.
