شستن فرش با دستگاه؛ هفت چک قبل از روشن کردن
فرش را تا کردیم، دستگاه را گذاشتیم کنارش، دوشاخه را زدیم به پریز. همین سه قدمِ کوتاه، هر سال چند نفر را می‌فرستد اورژانس. خبر تازه‌اش از غازی‌عین‌تپه آمد؛ دو زن موقع شستن فرش جان باختند، سررشان هم برق‌گرفتگی بود. من کارم شست‌وشوی فرش در کاشان است و می‌دانم خطر معمولاً از جنس دستگاه نمی‌آید؛ از یک لحظه‌ی بی‌احتیاطیِ سرسری می‌آید.
این متن چک‌لیست است، نه تئوری. بندهایش را همین امروز، قبل از روشن کردن دستگاه، یک بار بخوانید؛ ده دقیقه وقت می‌گیرد.
چک اول تا سوم؛ جایی که آب و برق به هم می‌رسند
۱. دست خیس، دوشاخه‌ی خیس. قبل از زدن دوشاخه دستتان را خشک کنید. اگر روی سرامیک آب پخش است اول جارو کنید؛ کابل را هم روی زمین خیس نیندازید، یک حوله‌ی خشک زیرش کافی است تا اتصالیِ روی سیم به زمین نرسد.
۲. سرامیِ خیس، زمین بازی نیست. این را برای پاهای خودتان بگویید، نه فقط برای دستگاه. زیر لبه‌ی فرش یک حوله بگذارید تا آبِ لَگدشده از زیر غلطک، جلوی درِ آشپزخانه نریزد و پای کسی که رد می‌شود.
۳. اول پشت فرش را نگاه کنید. پود پنبه‌ای وقتی خیس می‌شود آب را مثل اسفنج نگه می‌دارد و وزنش چند برابر می‌شود. اگر کمک ندارید، فرشِ خیس را نکشید و سرپا نگه ندارید؛ پارگی گره دقیقاً همان‌جایی اتفاق می‌افتد که می‌کشیدش.
چهارم تا ششم؛ آب، صابون، آبکشی
۴. آب ولرم، نه آب داغ. اکریلیک هیت‌ست تحمل آب داغ را ندارد؛ خابش که داغ شود حالت ابری پیدا می‌کند و بعد از خشک شدن، همان‌جا یک کدری می‌ماند که با شامپو فرش هم پاک نمی‌شود. دمای آب را با دماسنج نسنجید، با سرنوشت؛ دست را بگذارید روی پشت فرش، اگر برایتان گرم است برای خاب هم گرم است.
۵. شامپو فرش را زیاد نریزید. کف زیاد یعنی آبکشی سخت، و آبکشی سخت یعنی صابونی که توی ریشه می‌ماند. پرز ریختنِ کم بعد از شستنِ تازه طبیعی است؛ اما صابونِ باقی‌مانده خاب را چرب می‌کند و چند هفته بعد خاک را به خودش می‌کشد.
۶. تا آبِ کف‌دار بیرون نمی‌آید، آبکشی تمام نشده. عجله در همین یک مرحله، همان خط سفیدی را می‌سازد که وسط فرش می‌ماند و بعد از خشک شدن با هیچ چیزی از بین نمی‌رود.
چک هفتم؛ همانی که همه سرسری ردش می‌کنند
۷. خشک کردن مهم‌ترین مرحله است و بدشانسی هم اینجاست که بی‌خیال‌ترین مرحله هم هست. فرش نیمه‌خشک را پهن نکنید؛ بوی نم می‌گیرد و پشتش کپک می‌زند. سرپا نگه‌داشتنش هم خط تا می‌اندازد. پهن کنید، اما زیر آفتاب مستقیم نبرید؛ رنگ روشن یک‌طرفه می‌شود (فرش جلوی پنجره همین درد را دارد).
چیزهایی که در کارگاه یاد گرفتیم
بعضی فرش‌ها اصلاً برای شستن خانگی ساخته نشده‌اند. فرش پشمی که خیس شود هم سنگین است هم بو می‌گیرد؛ برای همین فرش قابل شستشو یا قالیشویی را جدا نوشتیم. و اگر دستگاهتان نشتی آب می‌دهد یا روکش سیمش ترک خورده، همان بهتر که اصلاً روشن نشود؛ تعمیرش را می‌شود کرد، برق‌گرفتگی را نه.
ضعفمان را هم بگویم. یک بار در همین کارگاه فرش را با آبِ خیلی داغ شستیم و یک کدری رویش ماند که فقط با قیچی‌زدنِ سرسری به خابش کم‌تر دیده شد؛ همان فرش را ارزان‌تر دادیم. یعنی اشتباهِ آب داغ را فقط فروشنده می‌فهمد، خریدار از روی عکس نه.
تست پشت‌دست
فرشِ خشک‌شده را پهن کنید و کف دستتان را ده ثانیه روی پشت فرش نگه دارید. اگر جای دستتان سرد و مرطوب ماند، هنوز پهنش نکنید؛ یک شب دیگر صبر کنید. این تست ساده را مشتری‌هایی که فرش را از ما تحویل می‌گیرند از من یاد گرفته‌اند و تا حالا کسی را ندیده‌ام که جوابش اشتباه از آب درآمده باشد.
