شانه و تراکم فرش ماشینی؛ کدام عدد گولزننده است؟
روی کارت هر فرش دو عدد میبینید: «۷۰۰ شانه، تراکم ۲۵۵۰» یا «۱۲۰۰ شانه، تراکم ۳۶۰۰». اولی تعداد تارهای عمودی در عرض دستگاه است و دومی تعداد ردیفهای پود در یک متر. همین. هر چه عدد شانه بالاتر، نقشه ریزتر و برجستهتر خوانده میشود؛ هر چه تراکم بیشتر، فرش فشردهتر و سنگینتر. اما یک نکته هست که فروشندگان کم میگویند: این دو عدد را نمیتوان جدا از هم قضاوت کرد، و بالاترین مقدار همیشه بهترین نیست.
ترکیبهای واقعی خط تولید آرامش
در کارگاه خودمان چهار ترکیب اصلی میبافیم؛ هر کدام شخصیت خودش را دارد:
| رده | تراکم | حس کف زیر پا | ۱۲ متری (تومان) |
|---|---|---|---|
| ۷۰۰ شانه معمولی | ۲۵۵۰ | پر و نرم، پرز نسبتاً بلند | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۷۰۰ شانه گلبرجسته | ۲۱۰۰ | ترنج بیرونزده، لمسی | تا ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۲۰۰ شانه | ۳۶۰۰ | مسطح و شبیه دستباف | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۵۰۰ شانه | ۴۵۰۰ | ریز نقش، مجلسی | قیمت روز تلفنی |
دقت کنید: گلبرجستهها تراکم ۲۱۰۰ دارند — کمتر از ۷۰۰ شانه معمولی. عمدی است. اگر تار و پود را به هم فشار دهیم، برجستگی ترنج لابهلای فشردگی گم میشود؛ دستگاه باید جا بگذارد تا نقش بالا بیاید. پس جایی که کسی گفت «تراکم ۲۱۰۰ یعنی فرش بیکیفیت»، دارد عدد را بدون زمینه میخواند.
کدام رده برای کدام اتاق
برای راهرو و آشپزخانه که هر روز زیر پا است و جارو کشیدن دارد، ۷۰۰ شانه تراکم ۲۵۵۰ منطقیتر از ۱۵۰۰ شانه است؛ ارزانتر و جمعوجورتر، در برابر ساییدگی و فشار مبل جانسختتر، آنطور که در راهنمای انتخاب شانه فرش پذیرایی باز کردهایم. اتاق خواب جای نرمی است؛ همان ۷۰۰ شانه با قیمت ۶ متری ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان کار را راه میاندازد. سالن که بحث دید و بازدید است، نگارِ ۱۲۰۰ شانه با تراکم ۳۶۰۰ یا رده ۱۵۰۰ شانه — با نخ اکریلیک هیتست و پود پنبه، دستگاه وندویل بلژیک نقش را اینقدر دقیق مینشاند که از دو متر، دستباف به نظر میرسد.
جنس نخ، آن عددِ سوم
شانه و تراکم را که کنار گذاشتید، نوبت نخ است. در کاتالوگ ما «اکریلیک هیتست» یعنی الیاف حرارتدیده که رنگثبات و بازگشت پرز دارند؛ «هایبالک» کمی پرزدارتر است اما نرمتر. کارهای ارزانقیمت بازار معمولاً پلیاستر مخلوط میزنند و بعد با نام «اکریلیک» میفروشند؛ تفاوت را در تست آتش تار (بو و خاکستر) و در بازگشت جای پا بعد از یک هفته میشود فهمید. فهرست کامل قیمت هر رده را در لیست قیمت کارخانه گذاشتهایم که موقع خرید عدد به عدد مقایسه کنید.
سؤالهای پرتکرار
فرش ۱۲۰۰ شانه برای خانه با کودک مناسب است یا ۷۰۰؟
اگر جارو روزانه و ریختوپاش زیاد است، ۷۰۰ شانه تراکم ۲۵۵۰ بیدردسرتر است؛ ۱۲۰۰ شانه را برای پذیرایی نگه دارید. در مدلهای «ضد حساسیت» ما در هر دو رده، نخ قبل از بافت شستوشوی صنعتی میشود.
فرق تراکم ۳۰۰۰ و ۳۶۰۰ در عمل چیست؟
حدود شش کیلو وزن بیشتر در ۱۲ متری و سفتتر شدن لمسه. اگر فرش را مرتب جابهجا میکنید، سنگینی آزاردهنده میشود؛ اگر ثابت زیر میز وسط است، فشردگی عمرش را بالا میبرد.
روی جعبه نوشته ۱۵۰۰ شانه ولی قیمت ۷۰۰ شانه دارد، ممکن است؟
ممکن نیست؛ یا دروغ است یا اشتباه انبار. عدد شانه با تعداد تار و در نتیجه با مصرف نخ و زمان بافت سرِهم میبندد؛ قیمتهای واقعی هر رده در صفحه لیست قیمت، فاصلهی منطقی بینشان را نشان میدهد.
